1 maja minister Stefan Krajewski spotkał się z sadownikami i producentami owoców jagodowych oraz przedstawicielami rządu i samorządu na Lubelszczyźnie. Wizyta była związana z wystąpieniem ujemnych temperatur w ostatnich dniach, które wpłynęły na kondycję upraw w regionie.
Wizytacja terenowa i ocena sytuacji
Przed konferencją prasową minister Stefan Krajewski przeprowadził wizję lokalną w sadach na terenie powiatu kraśnickiego. Minister rozmawiał z około stuosobową grupą producentów rolnych oraz przedstawicielami sektora przetwórczego o aktualnej sytuacji na plantacjach. Podczas wizyty w gospodarstwie Marcina Gazdy Stefan Krajewski zapoznał się ze stanem zawiązków owoców. Z sygnałów płynących od rolników wynika, że na wielu obszarach uszkodzenia mrozowe są widoczne, szczególnie w przypadku upraw drzew pestkowych.
Deklaracje wsparcia i głosy uczestników
Minister Stefan Krajewski zapewnił o gotowości resortu do działania
– Jesteśmy tutaj, aby dokonać rzetelnej oceny sytuacji i zapewnić, że rolnicy nie zostaną bez wsparcia. Najważniejszym krokiem jest teraz sprawne oszacowanie poziomu strat przez powołane do tego komisje, co pozwoli na uruchomienie konkretnych instrumentów finansowych – zarówno z budżetu krajowego, jak i rezerwy unijnej. Gotowość do działania potwierdzili obecni przedstawiciele Parlamentu Europejskiego, rządu i samorządu.
Europoseł Krzysztof Hetman podkreślił specyfikę pracy w rolnictwie, szczególnie w kontekście święta 1 maja: Większość Polaków dzisiaj odpoczywa, ale rolnicy i sadownicy to specyficzny zawód. Oni pracują siedem dni w tygodniu. Jesteśmy tu dzisiaj, aby rolnicy natychmiast po tych zdarzeniach wiedzieli, że nie zostaną bez pomocy.
Wojewoda Lubelski, Andrzej Maj, podkreślił sprawność administracji w regionie: Z pozycji Urzędu Wojewódzkiego gwarantuję, że szacowanie strat z samorządami przeprowadzimy sprawnie. Musimy chwilę poczekać, aż rośliny wyjdą z szoku, by ocena była rzetelna, ale organizacyjnie jesteśmy gotowi, by dane jak najszybciej trafiły do ministerstwa.
Wójt gminy Łaziska i jednocześnie sadownik, Karol Grzędek, zwrócił uwagę na aspekt praktyczny: Sytuacja dotycząca utraty plonów jest trudna, dlatego wnioskujemy, by procedury dotyczące likwidacji szkód i prac komisji były jak najbardziej uproszczone. Pozwoli to nam szybciej przekazać informacje do wojewody, a rolnikom skróci czas oczekiwania na pomoc.
Sadownik Marcin Gazda, przedstawił zebranym gałązki z sadu jabłoniowego, obrazujące skalę uszkodzeń. Zwrócił uwagę na to, że przymrozki to dopiero początek niepewności, z jaką mierzą się sadownicy.
Procedury pomocowe i szacowanie szkód
Minister zapowiedział podjęcie konkretnych kroków administracyjnych:
- Powołanie komisji: Od poniedziałku rozpocznie się proces formalnego szacowania strat. W skład komisji wejdą przedstawiciele Izb Rolniczych, samorządów oraz Ośrodków Doradztwa Rolniczego.
- Środki unijne: Jak komisje oszacuj wielkość strat resort wystąpieni do Komisji Europejskiej o uruchomienie środków z rezerwy rolnej (480 mln euro).
- Wsparcie instytucjonalne: Planowane są ułatwienia w wywiązywaniu się ze zobowiązań wobec ARiMR dla gospodarstw dotkniętych anomaliami pogodowymi.
Kierunki zmian systemowych
Podczas spotkania dyskutowano także o rozwiązaniach długofalowych:
- Powszechny system ubezpieczeń: Resort planuje prace nad nowym modelem ubezpieczeń upraw, który byłby bardziej stabilny i dostępny dla producentów.
- Inwestycje w technologię i prewencję: Ministerstwo planuje wsparcie dla instalacji zapobiegających klęskom żywiołowym, takich jak zraszacze przeciwprzymrozkowe czy siatki gradowe.
- Satelitarny monitoring upraw: Kluczowym elementem reformy ma być obiektywizacja szacowania strat. Henryk Smolarz dyrektor generalny KOWR poinformował o zaawansowanych pracach nad nowym narzędziem Wspólnie z Ministerstwem Rolnictwa oraz Instytutem Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach budujemy satelitarny system monitorowania stanu upraw. Potrzebujemy na to około dwóch lat. Chcemy, aby dane ze stacji pogodowych i satelitów dawały jasny, niepodważalny obraz strat, eliminując niejasności i nieuczciwość.
Kontrola rynku i bezpieczeństwo żywnościowe
Minister odniósł się również do kwestii handlowych, zapewniając o wzmocnieniu kontroli granicznych przeprowadzanych przez inspekcje podległe resortowi. Podkreślił, że interes polskich producentów jest chroniony przez mechanizmy pozwalające na reagowanie w przypadku destabilizacji cen na rynku krajowym.
Źródło: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
