W dniach 14-16 października br. w Krakowie odbywa się III Kongres Konserwatorów Polskich -cykliczne wydarzenie skupiające ekspertów, praktyków i instytucje zaangażowane w ochronę oraz ratowanie polskiego dziedzictwa kulturowego. Wydarzenie zostało objęte patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jego organizatorem jest Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków.
W otwarciu III Kongresu Konserwatorów Polskich w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie uczestniczyła Bożena Żelazowska, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, generalna konserwator zabytków. Podczas uroczystości wiceminister uhonorowała Medalami „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” specjalistów z dziedziny ochrony zabytków, historii sztuki, architektury i prawa za ich wieloletni wkład w ochronę dziedzictwa kulturowego.
Kongres Konserwatorów Polskich jest jednym z najważniejszych spotkań naszego środowiska – prawdziwym świętem ludzi, którzy z pasją i odpowiedzialnością troszczą się o materialny i niematerialny dorobek przeszłości. To coś więcej niż spotkanie branżowe – to moment refleksji i mobilizacji. To czas, w którym wspólnie wyznaczamy kierunki działań na kolejne lata – powiedziała Bożena Żelazowska, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, generalna konserwator zabytków. – Tegoroczny Kongres jest kontynuacją idei dwóch poprzednich edycji, wzbogaconą o nowe doświadczenia, nowe wyzwania i nową energię do działania. Program wydarzenia imponuje skalą i różnorodnością – od nowoczesnych metod konserwacji i diagnostyki, przez problematykę adaptacji zabytków do nowych funkcji, po kwestie zmian klimatu, degradacji środowiskowej i roli społeczności lokalnych w ochronie dziedzictwa. Cenne będą również sesje warsztatowe i dyskusyjne – przestrzeń prawdziwego dialogu między praktykami, naukowcami i instytucjami – dodała.
III Kongres Konserwatorów Polskich
Głównym tematem tegorocznej edycji Kongresu jest poprawa relacji pomiędzy inwestorami a służbami konserwatorskimi. Zespół ekspercki, pracujący w ramach Kongresu, opracował 21 postulatów dotyczących usprawnienia systemu ochrony zabytków, uproszczenia procedur administracyjnych oraz zwiększenia efektywności współpracy między wszystkimi uczestnikami procesów inwestycyjnych.
Wydarzenia kongresowe odbywają się w kilku miejscach w Krakowie: w Teatrze im. Juliusza Słowackiego, Kasynie Oficerskim, Centrum Dydaktycznym Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Archiwum Narodowym. W programie Kongresu znalazło się 19 paneli dyskusyjnych, poświęconych m.in. prawnym, technologicznym, społecznym i ekonomicznym aspektom ochrony dziedzictwa, roli samorządów, finansowaniu konserwacji oraz nowym metodom zarządzania przestrzenią kulturową. Pierwszego dnia w ramach panelu „Prawo dla Dziedzictwa” omówiono działania legislacyjne Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w latach 2024-2025, obejmujące m.in. nowelizację Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Odznaczeni Medalami „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Podczas otwarcia III Kongresu Konserwatorów Polskich Złotymi Medalami „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” zostali uhonorowani:
- Jolanta Goszczyńska – historyczka sztuki. W latach 2003-2014 pełniła funkcję zastępcy Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a następnie w latach 2014-2025 – Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
- ks. Piotr Maniurka – historyk sztuki, kustosz i konserwator zabytków sakralnych. Pełnił funkcję dyrektora Muzeum Diecezjalnego w Opolu oraz Diecezjalnego Konserwatora Zabytków. Kierował Katedrą Historii Sztuki i Ochrony Zabytków na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Opolskiego.
- prof. dr hab. Piotr Dobosz – profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalizujący się w prawie administracyjnym, ochronie zabytków, prawie samorządowym oraz zagadnieniach związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego.
- prof. dr hab. inż. arch. Andrzej Kadłuczka – architekt i konserwator zabytków, specjalizujący się w ochronie dziedzictwa kulturowego oraz teorii architektury i urbanistyki. W latach 2000 – 2013 kierował Instytutem Historii Architektury i Konserwacji Zabytków na Politechnice Krakowskiej.
- Jan Janczykowski – konserwator zabytków i architekt. W latach 2003 – 2018 pełnił funkcję Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Autor licznych publikacji naukowych dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego.
Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” został odznaczony Dariusz Jankowski – dyrektor Departamentu Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego w latach 2006 – 2011.
Historia i znaczenie spotkań konserwatorskich w Polsce
Zwyczaj organizowania merytorycznych spotkań specjalistów w ramach zjazdów, kongresów czy konferencji dotyczących problematyki konserwatorskiej sięga przełomu XIX i XX wieku. Już wówczas miały one za zadanie integrować polskie środowiska konserwatorskie, gromadzące historyków, architektów i konserwatorów.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, oprócz urzędów wyspecjalizowanych w ochronie zabytków, powołano Radę Konserwatorów. Będąc najważniejszym forum dyskusyjnym poświęconym ochronie i konserwacji zabytków w kraju, odegrała ona istotną rolę w kształtowaniu poglądów oraz metod konserwatorskich w okresie międzywojennym.
I Kongres Konserwatorów Polskich został zorganizowany w 2005 roku w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Towarzyszyły mu dyskusyjne panele tematyczne. Zakończył się przyjęciem rezolucji, w której na podstawie zgłoszonych podczas dyskusji wniosków i postulatów, wytyczono kierunki działań na przyszłość.
II Kongres Konserwatorów Polskich zorganizowano wspólnie z partnerami Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków w 2015 roku w Warszawie i Krakowie. W przeddzień sesji plenarnej odbyło się kilkanaście paneli dyskusyjnych. Warszawska część II Kongresu zakończyła się rezolucją, przyjętą na posiedzeniu plenarnym. Natomiast krakowskiej części Kongresu towarzyszyły dyskusje przy okrągłym stole z udziałem zagranicznych ekspertów.
Dowiedz się więcej
» Odwiedź stronę Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków i zapoznaj się ze szczegółowym programem III Kongresu Konserwatorów Polskich: http://www.skz.pl/skz_files/index.php
Źródło informacji: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, fot. Jan Zych
