Gala konkursu „Zabytek Zadbany 2025” i Europejskich Dni Dziedzictwa

Właściciele 22 zabytków z całej Polski oraz organizatorzy 32 wydarzeń zostali nagrodzeni podczas jubileuszowej, 50. edycji konkursu „Zabytek Zadbany” i podsumowania 33. edycji Europejskich Dni Dziedzictwa. Połączenie obu inicjatyw podkreśla związek między codzienną troską o zabytki, a szerszą edukacją i popularyzacją dziedzictwa.

Uroczysta gala odbyła się w Muzeum Lniarstwa im. Filipa de Girarda w Żyrardowie. Nagrody i wyróżnienia przyznane laureatom wręczyła Bożena Żelazowska, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, generalna konserwator zabytków.

Zabytki są dobrem wspólnym, depozytem, który przekazujemy kolejnym pokoleniom. Choć każdy obiekt ma swojego właściciela, na poziomie społecznej odpowiedzialności stają się one naszym wspólnym dziedzictwem, z którym obcujemy na co dzień – zwiedzając, korzystając czy podziwiając zabytki – powiedziała Bożena Żelazowska, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Generalna Konserwator Zabytków. – Już od 50 lat Konkursowi „Zabytek Zadbany” przyświeca idea uhonorowania opiekunów zabytków, którzy wzorowo wywiązują się ze swoich obowiązków. Obserwując nagrodzonych i wyróżnionych, można zauważyć, że obowiązek opieki często zamienia się w prawdziwą pasję, zamiłowanie i oddanie idei ochrony dziedzictwa. Opieka nad zabytkami to wielowymiarowy wysiłek, także finansowy, który wspierany jest m.in. poprzez dofinansowania Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla prac konserwatorskich i restauratorskich. Dzięki tym działaniom obiekty odzyskują swoje wartości, pozostają obecne w lokalnym odbiorze społecznym, ucząc i edukując, czym jest dziedzictwo oraz jak ważne jest jego zachowanie i ochrona, także w miejscach bliskich nam na co dzień – dodała.

Poznaj laureatów i wyróżnionych w konkursie „Zabytek Zadbany”

Laureaci:

• Kościół Świętego Jana – Centrum Świętego Jana w Gdańsku (woj. pomorskie)
  właściciel: Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku
• Dom Urodzenia Fryderyka Chopina i Park w Żelazowej Woli (woj. mazowieckie)
  właściciel: Narodowy Instytut Fryderyka Chopina

Laureaci:

• Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i zespół poklasztorny w Żaganiu (woj. lubuskie)
  właściciel: Parafia Rzymskokatolicka Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Żaganiu
• Kościół parafialny Przemienia Pańskiego w Iławie (woj. warmińsko-mazurskie)
  właściciel: Dom Zakonny Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej w Iławie

Wyróżnienia:

• Spichlerz chłopski w Raciborzu-Sudole (woj. śląskie)
  właściciel: Miasto Racibórz
• Kaplica myśliwska Świętego Huberta w Rzeszowie-Miłocinie (woj. podkarpackie)
  właściciel: Parafia Rzymskokatolicka Świętego Huberta w Rzeszowie

Laureaci:

• Ogrody przypałacowe w kompleksie pałacowo-ogrodowym w Kamieńcu Ząbkowickim (woj. dolnośląskie)
  właściciel: Gmina Kamieniec Ząbkowicki
• Zespół dworsko-parkowy w Michałowicach (woj. małopolskie)
  właściciel: Monika Biernacka-Lorenz

Wyróżnienia:

• Założenie parkowe w Pokoju (woj. opolskie)
  właściciel: Gmina Pokój
• Brama Lwowska Stara w Zamościu (woj. lubelskie)
  właściciel: Miasto Zamość

Laureaci:

• Pawilon wystawowy Hala Betonowa – Betonhaus – w Poznaniu (woj. wielkopolskie)
  właściciel: Betonhaus Spółka z o.o.
• Dawne Niemieckie Gimnazjum Reformowane, obecnie siedziba Sądu Apelacyjnego w Łodzi (woj. łódzkie)
  właściciel: Sąd Apelacyjny w Łodzi

Wyróżnienia:

• Zespół osiedla Kolonia Zgorzelec w Bytomiu (woj. śląskie)
  właściciel: Bytomskie Mieszkania
• Budynek zwany Poniatówką w Piasecznie (woj. mazowieckie)
  właściciel: Gmina Piaseczno

Laureaci:

• Kościół filialny Świętego Sebastiana w Kosinie (woj. podkarpackie)
  właściciel: Parafia Rzymskokatolicka Świętego Stanisława Biskupa w Kosinie
• Kościół parafialny Najświętszej Marii Panny Niepokalanie Poczętej w Oporowie (woj. wielkopolskie)
  właściciel: Parafia Rzymskokatolicka Najświętszej Marii Panny Niepokalanie Poczętej w Oporowie

Wyróżnienia:

• Willa zwana Domem „Zośki” w Piasecznie (woj. mazowieckie)
  właściciel: Gmina Piaseczno
• Wieża – suszarnia węży strażackich w Przyrowie (woj. śląskie)
  właściciel: Ochotnicza Straż Pożarna w Przyrowie

Laureaci:

• Budynek dawnej parowozowni wachlarzowej z warsztatami – Muzeum Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej (woj. dolnośląskie)
  właściciel: Fundacja Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska
• Stacja Kańczuga wraz z otoczeniem – magazynem spedycji i wieżą ciśnień (woj. podkarpackie)
  właściciel: Powiatowy Zarząd Dróg w Przeworsku

Wyróżnienia:

• Wiatrak koźlak w Lubięcinie (woj. lubuskie)
  właściciel: Gmina Nowa Sól
• Magazyn solny w Nowej Soli (woj. lubuskie)
  właściciel: Miasto Nowa Sól

Poznaj najlepsze inicjatywy Europejskich Dni Dziedzictwa 2025

• „Neuroarchitektura, czyli jak budynki wpływają na nasze emocje”
  Organizator: Centrum Kultury Nowy Pafawag, Wrocław
• „Świdnica na tle architektury modernistycznej epoki PRL. Prelekcje oraz spacery tematyczne”
  Organizator: Muzeum Dawnego Kupiectwa, Świdnica

• „Gmach inowrocławskiego sądu – idea sprawiedliwości wpisana w architekturę z początku XX wieku” 
  Organizator: Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu, Sąd Rejonowy w Inowrocławiu
• „Sekrety modernizmu – zwiedzanie budynku Radioastronomii w Piwnicach k. Torunia” 
  Organizator: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

• „Oblicza neogotyku XIX-XX w.: kościół w Złotniku i Wieża Widokowa w Żaganiu. Niecodzienne zwiedzanie” 
  Organizatorzy: Stowarzyszenie Na Rzecz Rozwoju Badań Historycznych i Edukacji Monumentum, Centrum Informacji Turystycznej w Żaganiu, Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Złotniku
• „Architektura Sulechowa. Budynki użyteczności publicznej w krajobrazie miejskim” 
  Organizator: Biblioteka Publiczna Gminy Sulechów

• „Spacer po Osiedlu Słowackiego” 
  Organizatorzy: Stowarzyszenie Modernizm w Lublinie, Muzeum Osiedli Mieszkaniowych
• „Europejskie Dni Dziedzictwa 2025. W stronę architektury. Młode dziedzictwo” 
  Organizator: Miasto Biała Podlaska

• „Modernizm wokół nas. Europejskie Dni Dziedzictwa w Zgierzu”
  Organizator: Muzeum Miasta Zgierza
• „Drukarnia do mieszkania. Mieszkanie do zwiedzania” 
  Organizator: „BIBUŁA” – Tajna Drukarnia Józefa i Marii Piłsudskich w Łodzi

• „W Symbiozie z architekturą i naturą w Pawilonie Okocimskim” 
  Organizator: Centrum Edukacji Ekologicznej „Symbioza” Zarządu Zieleni Miejskiej w Krakowie
• „Szlakiem Pszczelej Architektury” 
  Organizator: Gospodarstwo Pasieczne „Sądecki Bartnik”

• „Willa Frankówka. Od nowa” 
  Organizator: Miejski Ośrodek Kultury w Józefowie
• „Spacer po Mariensztacie” 
  Organizator: Oddział Klub Organizatorów Ruchu Turystycznego Towarzystwa Przyjaciół Warszawy

• „Gdzie jest Dusza? Architektoniczny spacer w Miasteczku Miłosierdzia bp. Józefa Nathana w Branicach” 
  Organizator: Powiatowe Muzeum Ziemi Głubczyckiej
• „Jak młode może być dziedzictwo?” (wykład) 
  Organizator: Muzeum Śląska Opolskiego

• „Stanisław Kuś – 100 lat!” 
  Organizator: Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie
• „Europejskie Dni Dziedzictwa w Etnocentrum” 
  Organizator: Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej

• „Społeczeństwo miasta Tykocina w XVI – XVIII wieku” 
  Organizator: Muzeum w Tykocinie, Oddział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku
• „Otwarte drzwi dawnych Pokoi Złotych Pałacu Branickich” 
  Organizatorzy: Muzeum Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku i Pałac Branickich

• „Wiejskie bloki mieszkalne PGR-ów w krajobrazie wiejskim – Młode dziedzictwo” 
  Organizator: Szkoła Podstawowa w Kowalach
• „Powroźnictwo i architektura” 
  Organizatorzy: Koło Gospodyń Wiejskich Kończewice, Józef Madej – powroźnik

• „Ptasie Osiedle – Spacer architektoniczny po Brynowie” 
  Organizator: Instytut Dokumentacji Architektury Biblioteki Śląskiej
• „Śląscy Moderniści w Beskidach – maraton filmów dokumentalnych o architekturze PRL” 
  Organizator: Fundacja Zielone Konie

• „Rejsy po Warcie – W stronę architektury. Młode dziedzictwo” 
  Organizator: Fundacja „APJA”
• „Szlakiem wrzesińskiej architektury modernizmu” 
  Organizator: Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich

• „Między tradycją a nowoczesnością – architektoniczne oblicza Chmielnika” 
  Organizator: Ośrodek Edukacyjno-Muzealny „Świętokrzyski Sztetl” w Chmielniku
• „Młode dziedzictwo Kielc, czyli rzeźby i pomniki w przestrzeni publicznej miasta” 
  Organizator: Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Witolda Gombrowicza w Kielcach

• „Odkryj domy podcieniowe – Europejskie Dni Dziedzictwa na Wysoczyźnie Elbląskiej” 
  Organizator: Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
• „Najciekawsze przykłady architektury modernizmu w Lidzbarku Warmińskim” 
  Organizatorzy: Zamek Biskupi w Lidzbarku Warmińskim, Oddział Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie

• „Spacer: Modernistyczne budowle ceglane przy ulicy ks. Piotra Skargi” 
  Organizator: Stowarzyszenie Historyków Sztuki Oddział Szczeciński
• „Wycieczka: Pomorze XX wieku – dziedzictwo, które dopiero się zaczyna” 
  Organizator: Muzeum-Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie

Dowiedz się więcej

» Konkurs „Zabytek Zadbany”: nid.pl/konkursy/zabytek-zadbany

» Europejskie Dni Dziedzictwa: edd.nid.pl