Rolnicy łatwiej powiększą gospodarstwa, a państwowa ziemia pozostanie pod ochroną do 2036 r. Nowe przepisy upraszczają dostęp do gruntów i skracają procedury.
Ziemia państwowa pozostaje w dzierżawie
Nowe przepisy wydłużają o 10 lat wstrzymanie sprzedaży nieruchomości rolnych z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa – do 2036 roku. Oznacza to, że podstawową formą gospodarowania tymi gruntami pozostaje dzierżawa.
Rozwiązanie odpowiada na postulaty rolników, którzy od lat wskazują dzierżawę jako najbezpieczniejszą i najbardziej dostępną formę korzystania z ziemi – bez konieczności ponoszenia wysokich kosztów jej zakupu.
W 2025 roku KOWR wydzierżawił ogółem 65 tys. ha gruntów to 50% więcej niż w 2024 r. i dwuipółkrotnie więcej niż w 2023 r. Większość została wydzierżawiona rolnikom na powiększanie gospodarstw rodzinnych i spółkom KOWR w celu wzmocnienia ich potencjału produkcyjnego. Łączna powierzchnia gruntów w dzierżawie wynosiła ponad 1,04 mln ha (stan na 31 grudnia 2025 r.).
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa rozdysponowuje grunty głównie w przetargach ograniczonych. Mogą w nich uczestniczyć rolnicy indywidualni, którzy chcą powiększyć gospodarstwa lub je utworzyć.
Szybsze powiększanie gospodarstw
Nowe przepisy ułatwiają zakup mniejszych działek. Grunty do 5 ha mogą być przekazywane bez konieczności uzyskiwania zgody ministra rolnictwa.
Zmiana skraca procedury i ułatwia rolnikom przejmowanie gruntów, które często wcześniej dzierżawili. Do tej pory zwolnienie z obowiązku uzyskania zgody dotyczyło tylko działek do 2 ha.
W praktyce przyspieszy to rozdysponowanie gruntów o niewielkiej powierzchni, które stanowią znaczącą część obrotu – w latach 2016–2025 wnioski dotyczące nieruchomości o powierzchni 2–5 ha stanowiły 35 proc. wszystkich wniosków, choć obejmowały ok. 5 proc. łącznej powierzchni.
Kontrola nad większymi gruntami
W przypadku większych nieruchomości utrzymano mechanizm kontroli. Sprzedaż gruntów o powierzchni co najmniej 5 ha wymaga zgody ministra rolnictwa, wydanej na wniosek Dyrektora Generalnego KOWR.
Rozwiązanie ogranicza ryzyko spekulacji i wzmacnia zasadę, że państwowa ziemia rolna ma przede wszystkim wspierać rozwój gospodarstw rodzinnych i stabilność polskiego rolnictwa.
Kontynuacja dotychczasowej polityki
Nowelizacja była konieczna, ponieważ 30 kwietnia 2026 r. upływał okres obowiązywania przepisów wstrzymujących sprzedaż państwowej ziemi rolnej, wprowadzonych w 2016 r.
Utrzymanie tego rozwiązania na kolejne 10 lat było szeroko popierane przez środowisko rolnicze. Dzierżawa pozostaje dla rolników korzystniejsza ekonomicznie – pozwala rozwijać gospodarstwa bez angażowania kapitału w zakup ziemi i przeznaczać środki na inwestycje produkcyjne.
Źródło: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
